|
Radio
Twoja miejscowość
`
|
|
Miasto Raciąż należy do najstarszych grodów Mazowsza północnego. Ślady osadnictwa i wzmianki o grodzie sięgają X wieku. Między XIII a XVIII wiekiem był siedzibą kasztelanii, mając przez prawie pięć wieków swego przedstawiciela w osobie kasztelana - najpierw w radzie książęcej, potem w wielkiej radzie królewskiej, zwanej senatem. Ostatnim kasztelanem raciąskim był Tadeusz Antoni Mostkowski h. Dołęga, działacz Sejmu Czteroletniego i powstania kościuszkowskiego, minister spraw wewnętrznych Księstwa Warszawskiego i królestwa Polskiego, krytyk literacki i wydawca.
Przywilej lokacyjny Raciąża nie zachował się do naszych czasów. Raciąż lokowany był na prawie chełmińskim. Przywilej ten otrzymał 15 grudnia 1425 roku od księcia Ziemowita IV. Władzę nad miastem sprawował wójt. Następny przywilej dał miastu książe Władysław w roku 1439. Dokument ten miał być potwierdzeniem praw miejskich i swobód zawartych w przywileju z 1425 roku. Po roku 1495, tj. po przyłączeniu Mazowsza północnego do Korony i przejściu miasta na własność królewską wkrótce awansował na stolicę powiatu. W 1512 roku Raciąż zmienił przynależność własnościową, przechodząc na własność biskupa płockiego.
Raciąż, jako miasto biskupie, rozwijał się pomyślnie, utrzymując zdobyte dotychczas prerogatywy i utrwalając dawno uzyskaną pozycję ważnego ośrodka regionalnego. Pozostał siedzibą kasztelana i władz powiatowych, miejscem sejmików wojewódzkich i popisów rycerstwa. Tutaj zjeżdżała nadal mazowiecka szlachta z całego województwa płockiego, tutaj wybierano czterech posłów na każdy sejm, tutaj redagowano także lauda (uchwały) dla udających się na sejm posłów.
Te wszystkie elementy sprzyjały rozwojowi miasta, które w drugiej połowie XVI wieku liczyło ponad 1000 mieszkańców i należało do najludniejszych w województwie płockim.
Lata wojen siedemnastowiecznych i czasy rozbiorów nadwyrężyły kondycję miasta i fatalnie odbiły się na dalszych dziejach Raciąża, jako ośrodka administracji. W okresie rozbiorów utracił on - jak się później okazało na zawsze - miano siedziby powiatu. Po powstaniu styczniowym został pozbawiony praw miejskich, które odzyskał dopiero na początku dwudziestolecia międzywojennego. Te przykre wydarzenia nie zahamowały jednak rozwoju gospodarczego miasta i okolic w zakresie rolnictwa, rzemiosła i handlu. Nastąpił dynamiczny wzrost ludności Raciąża z blisko 1000 na początku XIX wieku do 1900 w połowie wieku, do 4500 mieszkańców około 1900 roku i do 5300 w 1939 roku.
Lata okupacji to najdramatyczniejsze chwile historii Raciąża. Ofiarą prześladowań padła przede wszystkim społeczność żydowska. Po tragicznej zagładzie ludności żydowskiej podczas II wojny światowej, Raciąż liczył zaledwie 3500 mieszkańców. II Wojna Światowa była największą i najkrwawszą w dziejach ludzkości niosąc ze sobą olbrzymie straty i zniszczenia. Celem agresji niemiec hitlerowskich z zachodu i wojsk sowieckich ze wschodu było zniszczenie sił zbrojnych, rozbicie państwa polskiego i zagarnięcie jego terytorium. Prowadząc politykę wyniszczenia podbitych narodów stosowali krwawy terror i rabunkową politykę, podporządkowaną celom wojennym. Na ziemiach polskich reżim niemiecki i sowiecki realizował szczególnie bezwzględną politykę okupacyjną i wyjątkowo szybkie tempo fizycznej zagłady narodu polskiego, dowodem czego były egzekucje, deportacje do obozów zagłady, masowe represje i wywożenia setek tysięcy Polaków na przymusowe roboty.
Wielu mieszkańców naszego miasta i okolic brało udział w bezpośrednich walkach, wielu z nich zostało wywiezionych do obozów zagłady oraz na przymusowe roboty do Niemiec. Znaczący wkład w zwycięstwo nad hitlerowskimi Niemcami oraz ich sojusznikami wniósł naród polski, tocząc do ostatniego dnia wojny walkę zbrojną. Polacy walczyli praktycznie na wszystkich frontach wojny, na lądzie, morzu i powietrzu. Znane są nam z historii zbrojne walki oręża polskiego oraz chlubne karty Armii Krajowej, Gwardii Ludowej i Batalionów Chłopskich, w których brali udział mieszkańcy miasta i okolic.
Miasto podzielone jest rzeką Raciążnicą na dwie części - starsze południowe i nowsze północne. Posiada świetnie zachowaną siatkę ulic średniowiecznych z najstarszą zabudową skupioną wokół prostokątnego rynku i kilku sąsiednich ulic. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji administracji kraju w 1973 roku stał się siedzibą władz administracyjnych miasta i gminy, obejmując swym zasięgiem działania 4 zlikwidowane gromadzkie oraz 1 miejską radę narodową.
W 1975 roku w skład administracyjny miasta i gminy została włączona gmina Gralewo.
Miasto Raciąż jest aktualnie siedzibą władz samorządowych miasta oraz gminy Raciąż. W wyniku rozdziału wspólnych dla miasta i gminy organów od 1 stycznia 1992 roku miasto Raciąż oraz gmina Raciąż funkcjonują w nowym kształcie administracyjnym i prawnym jako dwie odrębne jednostki samorządowe.
Z nielicznych zabytków na uwagę zasługuje kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zbudowany w stylu neogotyckim w 1886 roku, a także murowana plebania z lat dwudziestych XX wieku. Do unikalnych należy zespół dawnej zabudowy architektury drewnianej domów powstałych w II połowie XIX i na początku XX wieku. W wykazie zabytków znajduje się grodzisko wczesnośredniowieczne tzw. " wodna góra "
Żródło: www.um.raciaz.asi.pl
 wstecz
|
